(0212) 305 00 00
Son Kaynak Tedarik Tarifesi Hakkında Bilgilendirme
Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (EPDK) tarafından hayata geçirilen Son Kaynak Tedarik Tarifesi (SKTT), 1 Ocak 2019 tarihinden itibaren yeni limit çerçevesinde uygulanmaktadır.
Enerji pazarının liberalizasyonu açısından önemli bir adım olan SKTT, elektrik tüketimi 10 milyon kWh/yıl ve üzerinde olan tüketicilere, perakende enerji satışı yapan bir şirketle anlaşma yapılmadığı takdirde uygulanacak tarife anlamına gelmektedir.
 
SKTT nasıl hesaplanır?
SKTT’nin hesaplanmasında kullanılan birimler değişkenlik gösterdiği için, bu kapsamda hizmet alan müşterilerimizin elektrik faturaları da her ay değişecektir. SKTT aşağıdaki şekilde hesaplanır:
Son Kaynak Tedarik Tarifesi = (Piyasa Takas Fiyatı + Yenilenebilir Enerji Maliyeti) x (Diğer Maliyetler + Operasyonel Maliyetler)

Piyasa Takas Fiyatı, enerji borsasındaki arz ve talebe göre belirlenen enerji fiyatıdır. Dolayısıyla mevsim, saat, iklim koşulları, enerji temin edilen santrallerin çeşidi, yenilenebilir enerjinin üretimdeki payı gibi etkenlere göre değişim göstermektedir. Petrol ve doğalgaz fiyatlarındaki değişkenlikler de bu fiyatı etkilemektedir. Piyasa Takas Fiyatlarını etkileyen faktörler ise şunlardır:
  • Arz/Talep dengesi ve mevsimsellik (hafta içi – hafta sonu – aylar) özellikleri
  • Kurulu güç – üretilen güç
  • Santral çeşidi
  • Santral işletim politikaları – girdi maliyetleri/arıza bakım onarım
  • İklim şartları
  • Yenilenebilir enerji çeşitliliği ve üretimdeki oranı

Gün Öncesi Piyasası (GÖP): 
Referans elektrik fiyatlarının oluştuğu organize piyasadır. Bir gün öncesinden ilgili günün her saati için 1 tane, toplamda 24 tane fiyat oluşmaktadır. Üreticiler, ertesi gün için hangi saatte hangi fiyattan satış yapacaklarını o gün saat 12.30’a kadar Türkiye'nin enerji piyasalarını işletmekte olan Enerji Piyasaları İşletme AŞ’ye (EPİAŞ) bildirmektedir. Tüketiciler ise ertesi gün için hangi saatte hangi fiyattan alış yapacaklarını o gün saat 12.30’a kadar EPİAŞ’a bildirmektedir. EPİAŞ saat 14.00’da ertesi günün saatlik elektrik fiyatlarını açıklamaktadır.

Yenilenebilir Enerji Maliyetleri: Formülün diğer değişkeni olan bu maliyet, Yenilenebilir Enerji Kaynaklarını Destekleme Mekanizması (YEKDEM) tarafından yenilenebilir enerji üreticilerine verilen desteğin diğer elektrik üreticilerine ve son tüketiciye yansıtılmasıyla oluşmaktadır. Bu değer de mevsimsel olarak değişmektedir.

YEKDEM bedeli nasıl oluşur?
Yenilenebilir Enerji Kaynaklarını Destekleme Mekanizması, ülkemizde yenilenebilir enerji yatırımlarının gelişmesi ve yeni yatırımların teşviki için kurulmuş bir mekanizmadır. Bu mekanizma, yenilenebilir enerji üreten santrallerin ve üreticilerin, zarara düşmemesi için devlet tarafından, üretilen her birim elektrik için belli bir ücretin garanti edilmesidir. Yani yenilenebilir santrallerden olan, rüzgâr ve güneş enerjisinden elektrik üreten üreticiler, ürettikleri her birim elektrik başına devletten destek payı almaktadır. Devlet de bu destek payını, diğer üretim yapan şirketlere, elektrik tedarikçilerine ve sonunda dolaylı olarak son tüketiciye yüklemektedir. Özellikle yaz aylarında çok yüksek olan yenilenebilir enerji üretimi, elektrik fiyatları üzerinde büyük yükselmelere neden olmakta, bu yükselişler bütün yılın fiyatlarını etkilemektedir.

Tüketiciler ne zaman SKTT kapsamına girer?
1 Ocak 2019’dan itibaren yürürlüğe giren yeni yönetmelik çerçevesinde, bir önceki yılda ve/veya mevcut cari yıl içinde toplam tüketimi 10 milyon kWh ve üzerinde olan, mesken harici tüketici grupları, SKTT kapsamına ilk kez gireceklerse bahsedilen limite ulaşılmasından sonraki 3. ayda bu şekilde faturalandırılmaktadır. Daha önce yüksek tüketim grubunda bulunan ve tüketimini düşürerek farklı bir kapsama geçmiş olan tüketiciler ise yeniden 10 milyon kWh ve üzeri seviyeye çıkmışlarsa tekrar SKTT kapsamına girmektedir. Bu durumdaki tüketiciler için SKTT tarifesi hemen uygulanmaya başlamaktadır.

Bir tüketicinin SKTT kapsamına girmesi için aranan yıllık 10 milyon kWh tüketim şartı, sayaç başına ölçümlenen bir kuraldır. Bu bağlamda 500 şubesindeki, 500 sayacı vasıtası ile 10 milyon kWh toplam tüketim yapan bir banka SKTT kapsamına dâhil edilmezken tek sayacı ile 10 milyon kWh tüketim yapan bir fabrika ise SKTT kapsamına dâhil edilebilmektedir. Bu kuralın tek istisnası organize sanayi bölgeleridir (OSB). Her ne kadar bir OSB içindeki işletmeler 10 milyon kWh’ten az tüketim yapsalar da ana OSB sayacı yılda 10 milyon kWh’tan fazla tüketim yapıyorsa ilgili OSB’deki tüm alt işletmeler SKTT kapsamında değerlendirilmektedir. Bu durumdaki işletmeler yıllık 10 milyon kWh’ten az tüketim yapıyor olsalar da bağlı bulundukları dağıtım şirketinin tarife fiyatından elektrik alamazlar. SKTT kapsamına giren tüketiciler, SOCAR Enerji Ticaret A.Ş. ile ikili sözleşme imzalayarak daha uygun fiyatlarla elektrik temin edebilir.
 
SKTT’nin getirdiği riskler var mıdır?
SKTT’nin hesaplanmasında kullanılan birimlerdeki değişkenler, tüketiciler açısından ciddi maliyetler ortaya çıkarabilmektedir. Dolayısıyla bu riskin etkili şekilde yönetilmesi için uzman desteğine ihtiyaç vardır.
 
Müşterilerine sadece enerji tedarikçisi değil danışman/çözüm ortağı olarak da yaklaşma ilkesini benimseyen SOCAR Enerji Ticaret A.Ş., yetkin uzman kadrosuyla hizmet vermektedir. Piyasa Takas Fiyatı ve YEKDEM maliyetleri konusunda aylık ve yıllık öngörüler hazırlayan birim, bu öngörüleri müşterileriyle düzenli olarak paylaşmakta ve bu doğrultuda en verimli enerji tüketimi yapısını oluşturma konusunda danışmanlık yapmaktadır. Bu sayede müşterilerin, SKTT kaynaklı riskleri en aza indirilmektedir. 

Önümüzdeki süreçte piyasa takas fiyatları (PTF) ne olabilir?
Vadeli ve spot petrol fiyatları en belirleyici faktörlerden biri olmaktadır. Ancak, tutarlı bir tahmin yapabilmek zordur. BOTAŞ’ın artan maliyetlerini elektrik piyasasına ne ölçüde yansıtacağı soru işaretidir. Orta ve uzun vadede tutarlı bir yağış tahmini yapmak da neredeyse imkânsızdır. Elektrik talebindeki artışı da öngörmek çok olası değildir. Ancak, yapısal faktörler ve ekonomik büyüme burada etken olacaktır. Temel olarak; üretici ve tüketicilerin ileriye dönük fiyat risklerini azaltmak için kurulmuş Vadeli Elektrik Piyasalarında oluşan fiyatlar, ileriye yönelik en iyi sinyali vermektedir.

Vadeli Elektrik Piyasaları (OTC ve BIST VİOP) nedir?
Vadeli Elektrik Piyasaları içerisinde, OTC (over the counter) yani organize olmayan tezgâh üstü elektrik piyasalarıdır. Bir aracı (broker) kullanılabileceği gibi böyle bir zorunluluk bulunmamaktadır. Sözleşme imzalanması ise esastır. Kredi riskini yönetmek için banka teminat mektubu (BTM) kullanılabilmektedir. Borsa İstanbul (BIST) VİOP ise organize olmuş vadeli elektrik piyasaları olup bir aracı (broker) kullanılması gerekmektedir. Sözleşme imzalanması burada da esas olmakla birlikte sözleşme aracı kurumla imzalanmaktadır. Kredi riskini yönetmek için nakit kullanılmaktadır.